Column LCR-voorzitter Gerrit van der Meer: zorgen


Gerrit van der Meer, voorzitter van de Landelijke Cliëntenraad, schrijft elke maand een column waarin hij reflecteert op actuele gebeurtenissen. Hij reikte vorige week een brochure uit over mantelzorg. Dertien mantelzorgers die voor de publicatie waren geïnterviewd vertelden elk een eigen verhaal. Mooie verhalen, maar ook verdrietige verhalen. Omdat mantelzorg nog altijd niet op waarde wordt geschat. Omdat mantelzorg onmogelijk wordt gemaakt door regelgeving, maar mantelzorgers gewoon doorgaan. Van der Meer: 'De mantelzorgers moeten we koesteren. De werkelijkheid is pijnlijk anders.' Klik hier voor: eerdere columns.

Daar stonden ze dan: dertien mantelzorgers die waren geïnterviewd voor de publicatie ‘Ik kan niet werken in de zorg’ van BRIZ (Brabantse Raad voor de Informele Zorg) en BUS (Brabantse Uitkeringsgerechtigden Samen). Afgelopen vrijdag mocht ik de brochure, mogelijk gemaakt door de provincie Noord-Brabant officieel in ontvangst nemen.

Dertien mensen van vlees en bloed. 

Dertien kanjers. Dertien parels voor de samenleving. Zo heb ik ze omschreven tijdens de bijeenkomst in Tilburg. Wat deze mantelzorgers doen, doen ze natuurlijk in de eerste plaats voor hun kind, partner, vader of moeder. Maar ze dragen hiermee ook bij aan de zorg binnen onze samenleving. Zonder hun persoonlijke aandacht en tijd zouden de wachtlijsten nog langer worden, zouden de kosten nóg meer stijgen. Geen politicus die dat nog uit zou kunnen leggen.

Dertien mensen, allemaal met meerdere problemen.

De zorg zelf is al enorm zwaar. Daarnaast schiet de ondersteuning van de overheid en de eigen sociale omgeving vaak tekort. Er is soms niet genoeg inkomen. Soms ontstaat zelfs een schuld en daardoor staat ook de deurwaarder nog op de stoep. Als iemand een uitkering heeft, geldt sollicitatieplicht en wordt vaak de kostendelersnorm toegepast.
In een sollicitatiegesprek haakt een werkgever af omdat iemand graag aangepaste werktijden wil om zo werk en zorg te kunnen combineren. In veel gevallen ontstaan problemen met school en komt Jeugdzorg in beeld. Soms zijn er aanvaringen met justitie. Soms is er sprake van een (voormalige) verslaving. En wat vaak nog het zwaarst weegt: de mantelzorger heeft ineens een heel andere relatie met de zorgvrager gekregen. Die zorgvrager was vader, moeder, partner, kind. Nu is hij of zij vooral hulpbehoevend én soms is ook sprake van een veranderde persoonlijkheid, bijvoorbeeld door dementie.


Voor veel van deze problemen bestaan regelingen die een mogelijke oplossing bieden. En daar zit de paradox: verschillende oplossingen binnen één situatie vormen juist een probleem. Het zijn verschillende regelingen, uitgevoerd door verschillende professionals, met allemaal hun eigen doelen en targets.

Zo kan het voorkomen dat een professional van de sociale dienst met droge ogen adviseert: ‘laat uw vader maar in een verpleeghuis opnemen, dan kunt u gaan werken’. Het probleem voor de cliënt wordt zo niet opgelost, maar zijn eigen probleem wel. Hij moet immers zoveel mogelijk mensen laten uitstromen uit de uitkering. Hij hoeft niet af te wegen of de kosten van een opname in het verpleeghuis (veel) hoger zijn dan de kosten van de uitkering.

De samenleving moet de mantelzorgers toch erg dankbaar zijn? Ik hoor het u bijna denken: voor de schamele kosten van een uitkering besparen we enorme kosten in de zorg. Dát is pas slim met geld omgaan. En dan hebben we het nog niet eens over de maatschappelijke kosten vanwege lange wachtlijsten, het uit elkaar halen van mensen die van elkaar houden of het uit huis plaatsen van een kind. Daar kan maar één antwoord op zijn: de mantelzorgers moeten we koesteren!

De werkelijkheid is pijnlijk anders. Een persoonsgebonden budget wordt van de uitkering afgetrokken, een re-integratietraject (lolly’s inpakken en schroefjes tellen) wordt verplicht opgelegd, iemand moet ook buiten schooltijd gaan werken, waardoor de kosten voor kinderopvang hoger zijn dan het bedrag dat op de uitkering wordt bespaard. Het zijn maar een paar voorbeelden.


Van die dertien kanjers werd ik vrijdag heel blij.
Van hun ervaringen werd ik soms juist verdrietig.






Twitter share button Facebook share button LinkedIn share button

Laatst gewijzigd op 25 oktober 2016 15:56:11

Vraag en antwoord