Column LCR-voorzitter Gerrit van der Meer: klimaat


Gerrit van der Meer, voorzitter van de LCR, bespreekt elke maand een actuele kwestie. In januari is er bijna niet aan te ontkomen: het Klimaatakkoord. In Den Haag worden vele ballonnetjes opgelaten wat wel én niet toelaatbaar is. Over de financiële gevolgen voor de groep mensen met de laagste inkomens is nog weinig gezegd. Dat doet Gerrit van der Meer wel. Klik hier voor eerdere columns.

Nederland moet van het gas af en dat gaat miljarden kosten. Wie gaat dat betalen? Het houdt de gemoederen goed bezig en dat is terecht. Het is bijna onvermijdelijk dat de koopkrachtplaatjes de komende jaren stevig worden beïnvloed. Het mag en kan niet zo zijn dat de verschillen tussen hoge en lage inkomens daardoor nog groter worden, maar ik ben daar niet gerust op.

Ik ben ervan overtuigd dat het Klimaatakkoord van groot belang is voor de toekomst. En ik dacht dat alle partijen aan de klimaattafel – dat zijn er meer dan honderd – het op tenminste op dat punt eens waren. Ik was dus nogal verrast toen VVD fractievoorzitter Klaas Dijkhoff plotseling een tegengeluid liet horen en daarvoor direct steun kreeg van zijn CDA-collega Sybren Buma.


Nog even dacht ik dat het vooral een waarschuwing was, dat de prijs voor het Klimaatakkoord niet bij de mensen met de laagste inkomens moet worden gelegd. Dat zou een terechte waarschuwing zijn. Maar het gaat Dijkhoff om ‘gewone mensen’ en we weten inmiddels dat hij daar vooral de mensen met een modaal inkomen mee bedoelt. 'Middenklasse', zei hij. Dat woord krijg ik wat lastig uit mijn toetsenbord. 'De lasten eerlijk verdelen', dat spreekt me wél aan.

Eerlijk verdelen van de kosten van het reduceren van de CO2 uitstoot leek ook het eerste en belangrijkste motief van de ‘gele hesjes’. Eerst in Frankrijk en daarna, een stuk rustiger, ook in Nederland. Maar in Frankrijk is het protest inmiddels gericht tegen zo ongeveer het totale beleid van President Macron en in Nederland is het motief mij niet helemaal duidelijk.


Toch heeft iedereen die het eerlijk verdelen van de lasten aankaart, zeker een punt. Veel mensen maken zich ongerust. Als mijn (huur)huis van het gas af gaat, hoe moet dat dan, wat kost dat en wie gaat dat betalen? Als je dagelijks moet plussen en minnen om een fatsoenlijke maaltijd op tafel te zetten, kun je niet investeren in elektrisch koken.

Het oorspronkelijke motief van de gele hesjes spreekt me sterk aan. Energieprijzen verhogen zonder na te denken over de gevolgen voor mensen met een smalle beurs, is slecht beleid en bovendien niet duurzaam. Duurzaam betekent immers ‘houdbaar voor de toekomst’ en zo’n maatregel ís niet houdbaar. Toch loop ik niet met de gele hesjes mee. Ik ben het zeker niet eens met Dijkhoff en Buma dat het met de maatregelen tegen de klimaatverandering wel een beetje rustiger kan. Ik ben ervan overtuigd dat we heel hard aan de slag moeten om een leefbare wereld voor ons kinderen en kleinkinderen achter te laten.


De operatie ‘Nederland van het gas af’ biedt ook kansen, zei Dijkhoff, vooral economisch. Nederland kan aan de innovatie veel verdienen, door oplossingen en expertise te exporteren. Dan moeten we die verdiensten dus inzetten om de kosten te betalen. Dat is niet zo simpel als het klinkt, dat weet ik ook wel, maar het is wel de enige echt kansrijke oplossingsrichting. Dat zei Dijkhoff er helaas niet bij.

Als gewone mensen (óók de mensen die in armoede leven, meneer Dijkhoff) minder te besteden krijgen of zich in de schulden moeten steken om (bijna) alle energie die zij gebruiken uit duurzame bronnen te halen, gaat Nederland de klimaatdoelen niet halen. Dat kunnen we ons, als één van de rijkste landen van de wereld, echt niet veroorloven. En we kunnen het ook niet aan onze kinderen en kleinkinderen uitleggen.



Twitter share button Facebook share button LinkedIn share button

Laatst gewijzigd op 20 februari 2019 12:26:08

Vraag en antwoord