Column LCR-voorzitter Gerrit van der Meer: armoede en de paus


Gerrit van der Meer, voorzitter van de Landelijke Cliëntenraad, schrijft elke maand een column waarin hij reflecteert op actuele gebeurtenissen. In november richt hij zich op de armoede en...de paus. Wat heeft de bouw van douches op het Sint-Pietersplein in Rome te maken met het uitbannen van armoede? Alles, zegt Gerrit van der Meer. Armoede is schrijnend en mensonterend. Veroordeel armen niet, maar geef hem eten en de mogelijkheid zich te wassen. Geef hen vooral respect. Klik hier voor: eerdere columns.

Een groot deel van mijn zaterdag besteed ik meestal aan het lezen van kranten. Afgelopen zaterdag liep dat weer zo uit, dat ik enkele andere plannen voor die dag naar de zondag moest doorschuiven. Veel berichten in de krant over de hectische week die de Partij van de Arbeid had doorgemaakt. Verder een bericht onder de kop ‘Bijvangst fraudebestrijding wordt nergens geregistreerd’. De eerste zin: ‘Niemand houdt bij hoeveel onschuldigen blijven hangen in de vangnetten van de fraudebestrijdingssystemen die door steeds meer overheidsinstanties worden gebruikt’. Dat herkende ik maar al te goed. In het artikel wordt bevestigd wat we bij de LCR al een tijd geleden constateerden: je kunt door dat ‘blijven hangen in de vangnetten’ fors in de problemen komen.


Ik wilde de krant al wegleggen, toen mijn oog op pagina 4 op een opmerkelijke kop viel: ‘Douches op het Sint-Pietersplein’. Paus Franciscus laat douches bouwen onder de grote zuilengalerij op het Sint-Pietersplein. Ik ben niet gelovig en al helemaal niet katholiek. Ik heb me in het verleden eerlijk gezegd vaak geërgerd aan wat de paus aan religieus conservatisme de wereld in slingerde. Maar deze paus heeft al vaker mijn sympathie gewonnen als hij sprak over armoede in de wereld en over wat daaraan volgens hem dringend moet worden gedaan.

Een Poolse aartsbisschop gaat in opdracht van de paus langs daklozen en armen om ze geld te geven en ze bijvoorbeeld te helpen met het betalen van hun energierekening. Een dakloze die de aartsbisschop op zo’n wandeling door Rome ontmoette, vertelde hem dat hij die dag jarig was. De aartsbisschop nodigde hem daarop uit om in een restaurant te gaan eten. ‘Maar ik stink!’ zei de dakloze. Ze gingen toch. Toen de aartsbisschop dit verhaal aan de paus vertelde, ontstond het plan voor het bouwen van de douches. Onder de beroemde zuilengalerij, vlakbij de ingang van de pauselijke appartementen.


Mijn hart kromp ineen toen ik las dat de dakloze zichzelf niet waardig genoeg vond om in een restaurant te gaan eten. Dat was wat hij eigenlijk zei met het bezwaar ‘ik stink’. Dat is wat armoede doet. Het gevoel van eigenwaarde wordt er tot op de grond toe door afgebroken. Dat is ook, denk ik, waar de paus en de aarsbisschop wat aan willen doen. Door een gelegenheid te creëren voor de daklozen van Rome om zich te wassen en weer lekker te ruiken, geven ze iets van die eigenwaarde terug.

Natuurlijk lossen de douches de armoede in Rome niet op, laat staan in de rest van de wereld. Maar de paus geeft hiermee een signaal af. Armoede is schrijnend en mensonterend. Veroordeel de arme daarom niet. Neem hem mee uit eten en laat hem een douche gebruiken. Zorg dat hij zich, al is het maar heel even, weer een beetje mens kan voelen. Niet uit liefdadigheid, maar uit respect.


Als je op straat een dakloze ziet, heb je geen idee hoe hij in die situatie terecht is gekomen. Misschien zijn er wel mensen bij die onschuldig in die vangnetten van de fraudebestrijding zijn blijven hangen. Ik heb in de afgelopen jaren al veel schrijnende verhalen gehoord, maar ik kan me er nog steeds niet goed een voorstelling van maken. En ik kan niet navoelen hoe het is, wat het met je doet. Ik kan alleen maar dit bedenken: wie in de meest schrijnende omstandigheden verkeert, verdient niet onze minachting, maar ons respect. Als dat de pauselijke boodschap is, heb ik daarvoor ook respect.







Twitter share button Facebook share button LinkedIn share button

Laatst gewijzigd op 22 januari 2015 11:30:24


CIB-prijs 2018

Hoezo zelfredzaam?
Vraag en antwoord