Column LCR-voorzitter Gerrit van der Meer: Topgesprek


Gerrit van der Meer, voorzitter van de Landelijke Cliëntenraad, schrijft elke maand een column waarin hij reflecteert op actuele gebeurtenissen. Deze keer is dat een topgesprek waaraan hij deelnam. Niet een gesprek op een ministerie, maar een gesprek in Varsseveld tussen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers, politieke partijen, de LCR en... cliënten zelf. Juist die laatste vertegenwoordiging zorgde ervoor dat het een topgesprek werd. Deze gemeenten willen leren van van de mensen voor wie ze beleid maken. Klik hier voor: eerdere columns.

Tegenprestatie, werken met behoud van uitkering, proefplaatsing, leerwerkplek, stage, werkervaringstraject. U kent vast nog wel meer van dit soort termen. Ik heb het dan natuurlijk over het werk dat iemand in de bijstand moet doen om zijn uitkering te behouden of om zijn ‘afstand tot de arbeidsmarkt’ te verkleinen. Gemeenten worstelen ermee. De termen worden door elkaar heen gebruikt en hebben ook nog eens niet altijd dezelfde betekenis. Dit geldt voor beleidsnota’s maar ook voor gesprekken tussen de cliënt en de klantmanager.

In Twente en de Achterhoek is diezelfde worsteling aan de gang. Ze hebben daarom bedacht om met ervaringsdeskundigen, ambtenaren, bestuurders en deskundigen twee bijeenkomsten te organiseren onder de titel Topgesprek. De eerste bijeenkomst was op maandag 12 oktober in Varsseveld en ik mocht eraan meedoen. Dat deed ik met veel plezier en ik heb er ook veel van geleerd.

 

Naast mijn aanwezigheid namens de LCR waren er vertegenwoordigers van FNV, van werkgevers en vanuit de politiek. Wat vooral belangrijk was: de cliënten zelf waren aanwezig. Vier jongeren vertelden elk een heel duidelijk verhaal over hoe het niet moet. Ze hebben alle vier een goede opleiding maar konden toch geen baan vinden. Dus kwamen ze in de bijstand terecht en moesten ze dringend ‘werknemersvaardigheden’ leren.
Ze gingen verplicht een leerwerktraject in. Ik dacht dat zo’n traject altijd in gewone bedrijven werd doorlopen, maar in de Achterhoek hebben ze er kennelijk een apart centrum voor. U raadt het al: het leerwerkcentrum. Dat leerwerktraject is in hun gemeente standaardprocedure voor alle bijstandsgerechtigden. En dus werkt het niet. Mijn reactie hierop: dé Nederlander bestaat niet, dé uitkeringsgerechtigde bestaat niet en dé oplossing bestaat dus ook niet. 


Overigens had de verantwoordelijke bestuurder dat ook al begrepen. Hij had intussen met deze jongeren gesproken en gaf tijdens de bijeenkomst toe dat de aanpak bij hen helemaal fout was gegaan. In mijn inleiding had ik al gezegd dat een standaardtraject niks oplost. Het verplichte papierprikken wat bijstandgerechtigden in Rotterdam moeten doen, vergroot de afstand tot de arbeidsmarkt, in plaats van die te verkleinen. Zo’n traject is zelfs ronduit vernederend. En werknemersvaardigheden doen de mensen er al helemaal niet van op. Tenzij nederigheid een werknemersvaardigheid is natuurlijk, maar dat dacht ik toch niet.

Toch heb ik ook bepleit dat we niet alle vormen van het opdoen van werkervaring moeten verbieden. Tenminste, als die inhouden dat mensen korte tijd met behoud van uitkering bij een reguliere werkgever werken. Er zijn gelukkig ook goede voorbeelden en daar moeten we zuinig op zijn. Uitkeringsgerechtigden willen graag zo snel mogelijk aan het werk. Goede ondersteuning kan daarbij wel degelijk helpen. Een dogma als ‘werken met behoud van uitkering is verboden’ werkt ook niet, want dogma’s werken (bijna) nooit.

De gemeenten in Twente en de Achterhoek doen in ieder geval één ding goed: ze willen leren van de mensen voor wie ze hun beleid maken. In Varsseveld is dit gelukt. Dat verdient navolging!

Het mandje met streekproducten dat ik aan het eind van de bijeenkomst kreeg, heb ik aan die vier jongeren gegeven. Dat deed SP Kamerlid Sadet Karabulut ook. Want naar onze mening was de ervaringsdeskundigheid de belangrijkste inbreng in de bijeenkomst. Door hun inbreng werd het pas echt een topgesprek.




Twitter share button Facebook share button LinkedIn share button

Laatst gewijzigd op 20 oktober 2015 11:07:12

Vraag en antwoord