Column LCR-voorzitter Gerrit van der Meer: Praktijkroute


Gerrit van der Meer, voorzitter van de Landelijke Cliëntenraad, schrijft elke maand een column waarin hij reflecteert op actuele gebeurtenissen. Dit keer gaat het over de Banenafspraak. Die lijkt verruimd te worden, zodat mensen met een arbeidshandicap die het verst achteraan staan wéér niet aan bod komen. Voor mensen in de Bijstand moet er een ander middel worden gevonden en ook dat is belangrijk, stelt Van der Meer vast. Klik hier voor: eerdere columns.

De banenafspraak die het Kabinet een paar jaar geleden maakte met werkgevers en werknemers, is destijds veel geprezen. 125.000 banen voor mensen met een arbeidsbeperking zouden er gecreëerd worden, 100.000 bij bedrijven en 25.000 bij de overheid. Goed plan! Dat vond en vindt de LCR ook.

 

Nu zijn banen al jarenlang schaars. En schaarste verdelen, dat is moeilijk. Al snel ontstond er discussie over de vraag wie nu wel en niet bij de doelgroep van de banenafspraak moesten horen. Mensen met een arbeidsbeperking, toch al geen prettig woord, wie bedoelden de mensen die de afspraak maakten daar nou precies mee? De staatssecretaris bepaalde dat de banen bedoeld zijn voor mensen die onder de Particpatiewet vallen, een medische arbeidsbeperking hebben én niet het wettelijk loon kunnen verdienen. Ook Wajongers en Wsw-geïndiceerden op de wachtlijst behoren tot de doelgroep.

Die keuze is begrijpelijk. Voor hen is het vinden van een baan extra moeilijk geworden omdat vanaf 2015 toegang de Wsw en de werkregeling Wajong is gesloten. In systeemtaal: de arbeidsparticipatie van mensen met een beperking is veel lager dan die van mensen zonder beperking.

 

Er werd een stok achter de deur van de banenafspraak gezet. De Quotumwet werd aangenomen en die wordt geactiveerd als er minder banen gecreëerd worden dan is afgesproken. Het in dienst hebben van mensen met een beperking wordt dan een wettelijke plicht, met een boete als sanctie. Natuurlijk is het veel beter als die banen er komen zonder die wettelijke verplichting, gewoon omdat we allemaal samen naar die inclusieve arbeidsmarkt willen. Dus stoppen werkgevers, bonden en overheid veel energie in het doen slagen van de banenafspraak. Prima, niks mis mee.

De discussie over en omschrijving van de doelgroep leidde in de ogen van sommigen tot meer bureaucratie. Hoe exacter de omschrijving, hoe moeilijker de toetsing of iemand wel of niet tot de doelgroep behoort. Daar gaat het ook mis: gemeenten klagen dat UWV, die de toetsing doet, te veel mensen afwijst. UWV klaagt dat de gemeenten te weinig mensen aanmelden die wel door de toetsing komen. Werkgevers klagen dat ze geen kandidaten krijgen als ze iemand van de doelgroep  in dienst willen nemen. Dat moet beter kunnen, is dan al snel de conclusie.

 

In de debatten in de Kamer (en daarbuiten) ontstond zo het idee om iedereen ‘met een grote afstand tot de arbeidsmarkt’ die niet het wettelijk minimumloon kan verdienen toe te laten tot de doelgroep. De VNG pleitte daar al langer voor. Minder bureaucratie, een makkelijker ‘match’ tussen werkgever en werkzoekende. De praktijkroute noemden lobbyisten dat en die term is heel snel een eigen leven gaan leiden. Een leven dat los staat van de oorspronkelijke bedoeling van de banenafspraak. Die bedoeling was namelijk om mensen met een arbeidsbeperking, die al heel lang ver achteraan staan in de rij voor de arbeidsmarkt, een serieuze kans op een betaalde baan te geven. Als alle mensen die al lang in de bijstand zitten, nu tot de doelgroep gaan behoren, staan diezelfde mensen met een beperking weer precies waar ze stonden: helemaal achteraan in de rij. Dan is op papier de banenafspraak keurig uitgevoerd, maar is het in werkelijkheid heel anders gedaan.

 

Natuurlijk is het goed als mensen die al lang in de bijstand zitten, een stevige steun in de rug krijgen bij het zoeken van werk. We pleiten daar ook al jaren voor. Maar de banenafspraak was bedoeld voor mensen met een beperking. En wat ons betreft moet dat zo blijven. Staatssecretaris Klijnsma blijkt het met ons eens te zijn. Dát laten we haar nog even weten.

 




Twitter share button Facebook share button LinkedIn share button

Laatst gewijzigd op 21 maart 2016 10:26:52

Vraag en antwoord