Boek over Work first: De weg naar het paradijs?
Een zekere Rodolfo speelt de hoofdrol in een serie
gebeurtenissen en gesprekken op de werkvloer van een re-integratietraject. Drie
maanden lang sorteert hij klerenhangers, vouwt dozen en stopt stickers in cellofaan.
Hij maakt deel uit van een groep van 12 mensen die geschikt gemaakt dienen te
worden voor de (reguliere) arbeidsmarkt. Met het boek Paradijs bv. Op weg naar werk waagt eindelijk iemand van binnenuit zich
aan een beschrijving van een work first traject.
Paradijs bv
'Als je jezelf een voorstelling maakt van wat je wilt, dan
kun je dat ook bereiken', is de belangrijkste boodschap van een ontelbaar
aantal coaches, consulenten, trainers en begeleiders die gedurende drie maanden
de voorstelling tot werkelijkheid proberen te maken. Daarbij geholpen door
technieken als NLP en hypnose.
Je hebt jarenlang als zelfstandige gewerkt en de laatste
drie jaar in loondienst. Twee weken voor het einde van je WW gaat de beoogde
baan aan je neus voorbij. Het lukt niet om in die korte tijd nog een andere
baan te vinden. Een uitkering? Nee hoor, morgen melden bij Paradijs bv om
kleerhangers te vouwen. Als je een uitkering wilt, zult je eerst arbeidsritme
op moeten doen…
Het is zoals Willem Elsschot lang geleden al verwoordde:
fantasie kan niet op tegen het werkelijke leven. Daarvan getuigt dit zeer
vermakelijke, maar ook schrijnende journalistiek-literaire verslag van een
verblijf van drie maanden in het vagevuur van de re-integratie. We krijgen van
binnenuit mee wat een re-integratietraject met 'work first'-benadering
betekent. Het boek vond zijn oorsprong in een dagboek, maar het is uitgegroeid
tot veel meer dan een egodocument.
Taboe doorbroken
Met het verschijnen van dit boek wordt eindelijk een taboe
doorbroken. Want hoeveel mensen schamen zich niet en durven niet eens te praten
over het feit dat ze deelnemen aan een work first-traject. Een blamage op je
cv, zo voelen hoger opgeleiden het. Al wordt er in het boek geen onderscheid
gemaakt: de deelnemers, van analfabeet tot doctorandus, zitten allemaal in
hetzelfde schuitje. En ieder probeert op zijn manier om te gaan met de
situatie. Hoe gevaarlijk is trouwens het publiceren van je ervaringen met work
first, als je met het arbeidsvoorwaardencontract een geheimhoudingsverplichting
tekent tot 10 jaar na dato? Valt er iets te verbergen?
Beleid
Het boek kan op verschillende manieren dienst doen.
- Cliëntenraden kunnen zich laten inspireren om in hun
gemeente het beleid en de uitvoering op het terrein van de re-integratie
kritisch te volgen en ervaringen te verzamelen.
- Gemeenten en sociale diensten mogen zich aangespoord
voelen de resultaten van dergelijke projecten beter voor het voetlicht te
brengen. En kritisch te kijken naar de bejegening van en de gebruikte methoden
voor hún cliënten. Onduidelijk blijft of dit soort trajecten ook klaarstoomt
voor droombanen die langer duren dan zes maanden en één dag. Het is bovendien
niet mis wat mensen (burgers?!) zich moeten laten welgevallen.
- Een interessante vraag die het boek ook oproept is wat een
succesvol arbeidsmarktbeleid behelst: het bewerken van de werkloze medeburger
of het scheppen van banen?
- Als onderdeel van opleiding/training voor werkcoaches,
case-managers en al wie actief is op het terrein van re-integratie. Misschien
kweekt het enig inlevingsvermogen, en een mogelijkheid om vanuit
cliëntenperspectief te oordelen.
Paradijs bv. Op weg naar werk
Riccardo Alberelli
Uitgeverij Parterre
Postbus 596, 3500 AN Utrecht | www.parterre.nl
ISBN 978-90-806049-6-4
116 pagina’s, € 15,00
(29 juni 2010)