Belangenorganisaties: 'Pilots WSW moeten wezenlijk anders'
De LCR, CG-Raad, FNV en ABVAKABO FNV hebben per brief aan de bewindslieden laten weten, teleurgesteld te zijn over de invulling van de WSW-pilots. Deze pilots zijn er gekomen omdat het kabinet wil bekijken of de voorstellen van de Commissie De Vries over de toekomst van de WSW uitvoerbaar zijn. In één van de pilots wordt geëxperimenteerd met een nieuw beloningssysteem: werken met loondispensatie. De belangenorganisaites hebben hier principiële bezwaren tegen. Om werken met loondispensatie mogelijk te maken, moet wetgeving worden aangepast. Het kabinet heeft ingestemd
met het voorstel voor deze wetgeving, Tijdelijke wet pilot loondispensatie. Het
voorstel is voor advies naar de Raad van State gezonden.
Deels een uitkering
De rek ontbreekt om met gelijkblijvend budget veel meer
mensen – met blijvende ondersteuning – een plaats op de reguliere arbeidsmarkt
of in de beschutting te bieden. Het enige scenario dat dan resteert en dat het
ministerie aangrijpt, is dat mensen met een arbeidshandicap die gaan werken voor
een deel een uitkering blijven ontvangen. Daarbij wordt volledig voorbijgegaan
aan standaarden zoals wettelijk minimumloon en pensioenopbouw.
Niet aantrekkelijk
Het tweede bezwaar is dat de beoogde budgetneutraliteit ten
koste gaat van mensen met een ernstige arbeidshandicap en een lage
verdiencapaciteit. Het is voor de uitvoerders niet aantrekkelijk zich in te
spannen voor de meest kwetsbare groep, omdat de kosten van ondersteuning en
begeleiding de besparing op de uitkering te boven gaan.
Dat zijn in hoofdlijnen de kritiekpunten die de Landelijke
Cliëntenraad, de Vakcentrale FNV, ABVA KABO en de CG-Raad naar minister Donner
en staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hebben
gestuurd.
Positie
Een paar maanden geleden is al commentaar geleverd vanuit
verschillende hoeken op de vormgeving van de vier type pilots op het gebied van
de WSW. Dat commentaar heeft het ministerie nauwelijks meegenomen, terwijl de
indruk werd gewekt dat belangenorganisaties en de LCR instemden met de plannen.
De brief is voor de vier organisaties van groot belang omdat
de positie van mensen met een beperking in het geding is. Opvallend is dat de
beloning van WSW-krachten deels uit een uitkering moet komen én dat werknemers
langere tijd onder het Wettelijke Minimumloon (WML) moeten werken. 'De
emancipatie van mensen met een arbeidshandicap wordt opgeofferd aan de wens van
een hogere participatiegraad', zo stellen de organisaties.
Werkgeversaanpak
De voorgestelde werkgeversaanpak blijkt al jaren niet te
werken, menen LCR, FNV, ABVAKABO en CG-Raad. Kernprobleem is dat er te weinig
werkgevers blijvend bereid zijn om duurzame arbeidsplekken voor de doelgroep te
realiseren.
Als het gaat om de omslag die SW-bedrijven moeten maken, moet
meer gekeken worden naar het uitbouwen van het detacheren en stimuleren
van Begeleid Werken, waarbij voor
werkgever en werknemer meer 'zekerheden' worden ingebouwd.
Doelgroep
Tot slot moet één van de pilots inzicht geven in de afbakening
van de doelgroep door de ontwikkeling van toegangstoets. De objectieve
onafhankelijke indicatiestelling voor de WSW lijkt hiermee ingeruild te worden
voor een instrument dat door en voor gemeenten wordt ontwikkeld. Zeker in relatie
tot de financiële prikkels die het systeem voor gemeenten meebrengt, is een
onafhankelijke indicatiestelling heel belangrijk. De indicatiestelling opnieuw
bij gemeenten neerleggen zou een stap terug betekenen in plaats van een stap
voorwaarts, vinden LCR, FNV, ABVAKABO en CG-Raad.
(10 september 2009)